Een paar wespen bij limonade zijn vervelend, maar betekenen niet automatisch dat er een nest in je tuin zit. Ga daarom niet meteen spuiten, slaan of een val ophangen. Bepaal eerst waar de wespen op afkomen, of er echt een nest is en of dat nest gevaar oplevert. Vaak werkt rustig voorkomen beter dan bestrijden.
Bij wespen rond de tafel: dek eten en drinken af, ruim direct op en houd afval gesloten. Bij een nest: blijf uit de vliegroute en laat het zitten als het op een rustige plek geen gevaar geeft. Zit het nest bij een deur, slaapkamer, speelplek of in een spouw, dak of grond? Laat een deskundige beoordelen of afschermen, verplaatsen of bestrijden nodig is.
Eerst vaststellen: overlast of een nest?
| Wat zie je? | Waarschijnlijk | Beste eerste stap |
|---|---|---|
| Enkele wespen bij zoet eten of vlees | Foeragerende werksters; het nest kan verderop zitten | Eten, drank en afval afsluiten |
| Steeds wespen naar hetzelfde gat of dezelfde kier | Een nest in grond, spouw, dakrand of object | Afstand houden en de vliegroute observeren |
| Een klein beginnend nest in het voorjaar | Een koningin bouwt een eerste nest | Niet aanraken; laat het beoordelen als de plek onveilig is |
| Veel insecten op bloemen of in een struik | Ze zoeken nectar of jagen op andere insecten | Laat ze met rust; dit bewijst geen nest op die plek |
| Een groot nest hoog in een boom | Mogelijk een hoornaar- of ander wespennest | Blijf ruim op afstand en vraag om soortherkenning |
Observeer op afstand. Een vaste stroom wespen die een opening in- en uitvliegt is een sterkere aanwijzing dan veel wespen op een bloeiende klimop of rond gevallen fruit. Steek nooit een stok in de opening en ga niet op een ladder staan om beter te kijken.
Wespen rond tafel en terras voorkomen
In het voorjaar en de vroege zomer zoeken veel gewone wespen vooral eiwitrijk voedsel voor de larven. Later in het seizoen komen ze vaker op zoete dranken, rijp fruit en etensresten af. Je maakt het terras minder aantrekkelijk met simpele gewoontes:
- dek kannen en glazen af; kijk vóór iedere slok in blikje, flesje of rietje;
- serveer zoetigheid pas wanneer je gaat eten en ruim meteen daarna af;
- veeg gemorste frisdrank, ijs en fruitsap direct weg;
- houd afvalbak en gft-bak dicht en maak plakkerige randen schoon;
- raap gevallen appels, peren en ander overrijp fruit regelmatig op;
- plaats voer voor huisdieren niet onnodig lang buiten;
- gebruik horren bij ramen waar regelmatig wespen binnenkomen.
Voor drankjes buiten zijn afsluitbare glazen of herbruikbare siliconen afdekkingen praktisch. Je kunt afdekkingen voor drinkglazen vergelijken (bekijk bij Bol). Controleer bij kinderen altijd of het deksel goed sluit.
Een zoete wespenval doodt ook insecten en trekt wespen bewust naar de plek waar hij hangt. Gebruik zo’n val daarom niet naast de eettafel en verwacht niet dat hij een nest oplost. Het wegnemen van voedselbronnen is meestal gerichter.
Wat doe je met een wespennest?
Laat het zitten als dat veilig kan
Een nest op een afgelegen plek hoeft niet automatisch weg. Markeer zo nodig een ruime zone, voorkom trillingen en houd kinderen en huisdieren uit de vliegroute. De kolonie sterft normaal gesproken later in het seizoen uit; een verlaten papieren nest wordt doorgaans niet opnieuw door dezelfde kolonie gebruikt.
Laat het beoordelen bij risico
Schakel een ervaren wespendeskundige of professionele bestrijder in als het nest:
- bij een deur, raam, speelplek, terras of veelgebruikte doorgang zit;
- in een spouw, dak, schoorsteen of andere bouwkundige ruimte zit;
- in de grond zit waar wordt gelopen, gemaaid of gewerkt;
- alleen via een ladder of op hoogte bereikbaar is;
- overlast geeft in een woning of slaapkamer;
- in de buurt zit van iemand met een bekende ernstige insectengifallergie;
- mogelijk van de Aziatische hoornaar is.
Vraag vooraf welke soort is vastgesteld, waarom ingrijpen nodig is en of afschermen of verplaatsen mogelijk is. Moet een biocide worden gebruikt, dan mag in Nederland alleen een door het Ctgb toegelaten middel worden toegepast, precies volgens het etiket. De toelating en gebruiksvoorwaarden zijn bij het Ctgb te controleren.
Sluit de opening niet af
Maak een actieve invliegopening in een muur of dak nooit dicht. De wespen kunnen een andere route zoeken, ook naar binnen. Laat eerst vaststellen dat het nest weg of volledig inactief is. Pas daarna kun je kieren duurzaam herstellen zodat een nieuwe koningin er een volgend jaar niet gemakkelijk in begint.
Deze oude huismiddelen kun je beter overslaan
- Giet geen kokend water, benzine, zuur, chloor, ammoniak of ander schoonmaakmiddel in of bij een nest.
- Laat een tuinslang niet in een grondnest lopen; een ondergronds nest kan groot zijn en een massale verdedigingsreactie geven.
- Steek geen koffie, papier of ander materiaal aan om wespen weg te roken. Dat geeft brand- en rookrisico.
- Verplaats een bezet vogelhuisje of nest niet zelf in een zak. Trillingen en een geblokkeerde uitgang kunnen veel steken uitlokken.
- Sla niet naar rondvliegende wespen en blaas niet naar ze. Beweeg rustig weg.
- Spuit niet ‘voor de zekerheid’ insecticide in kieren. Je kunt het nest missen en mens, huisdier en andere insecten blootstellen.
Citroen met kruidnagel, azijn, wierook en nepwespennesten worden vaak genoemd, maar zijn geen betrouwbare oplossing voor een actief nest. Een geur kan lokaal of tijdelijk effect lijken te hebben, maar neemt de voedselbron of kolonie niet weg. Zet je energie eerst in op afdekken, schoonmaken en deskundige beoordeling.
Wesp, bij of hoornaar herkennen
Gewone of Duitse wesp
Geel-zwart, weinig behaard en vaak geïnteresseerd in eten en zoete drank. Nesten kunnen in grond, spouw of dak zitten. Deze twee soorten zijn voor leken lastig van elkaar te onderscheiden.
Papierwesp
Slanker, met lange poten die tijdens het vliegen opvallend hangen. Het kleine open nest heeft zichtbare cellen. Vaak minder opdringerig bij eten, maar verdedigend vlak bij het nest.
Bij of hommel
Meestal duidelijker behaard en vooral op bloemen gericht. Veel wilde bijen leven solitair en vormen geen aanvallende kolonie. Laat bij twijfel een imker of insectendeskundige meekijken.
Hoornaar
Groter dan een gewone wesp. De inheemse Europese hoornaar is niet automatisch agressief op afstand van het nest. Een mogelijke Aziatische hoornaar of een nest daarvan moet volgens de actuele regionale instructies worden gemeld; probeer het niet zelf te benaderen.
Gebruik voor herkenning een scherpe foto die vanaf veilige afstand is gemaakt. Een close-up najagen is nooit belangrijker dan afstand houden. Kijk ook op het overzicht dieren in de tuin voor meer praktische informatie over tuinbezoekers.
Wat doe je na een wespensteek?
Loop eerst rustig weg van het nest of de plek met veel wespen. Een wesp laat meestal geen angel achter; een bij vaak wel. Koel de steekplek ongeveer tien minuten met een natte doek of een coldpack met een doek ertussen. Zuig de plek niet uit.
Doe dat bij een steek in tong of keel, bekende ernstige allergie, moeilijk of piepend ademen, een dikke tong of keel, plotselinge heesheid, duizeligheid of flauwvallen, heftige buikkrampen, vaak overgeven of snel jeuk en bulten over het hele lichaam. Heb je een voorgeschreven adrenalinepen, gebruik die dan volgens je noodplan en bel daarna direct.
Dit spoedadvies volgt de actuele informatie van Thuisarts over insectensteken. Neem ook zonder spoed contact op met de huisarts als pijn en zwelling ondanks de adviezen niet afnemen of als je later ziek wordt.
Veelgestelde vragen
Er vliegen veel wespen in een struik. Zit daar een nest?
Niet per se. Bloemen, luizen, rijp fruit en andere insecten kunnen veel wespen aantrekken. Zoek vanaf afstand naar een vaste stroom naar één opening. Ga niet in de struik duwen of snoeien zolang je niet weet wat er gebeurt.
Kan ik een nest in een vogelhuisje zelf verplaatsen?
Niet veilig zolang het actief is. Oppakken, afsluiten en vervoeren verstoort het nest en kan veel steken veroorzaken. Zet de omgeving af en laat een deskundige beoordelen of het kan blijven of professioneel kan worden verplaatst.
Wanneer zijn wespen het actiefst?
De kolonie groeit gedurende het seizoen en veel mensen ervaren de meeste overlast in de late zomer, wanneer werksters vaker zoet voedsel zoeken. Dat betekent niet dat een nest ’s avonds veilig te benaderen is. Ook dan kunnen wespen bij verstoring massaal verdedigen.
Komen wespen volgend jaar terug in hetzelfde nest?
Een oude kolonie gebruikt het papieren nest niet opnieuw. Een geschikte kier, spouw of beschutte plek kan een volgend jaar wél door een nieuwe koningin worden gekozen. Dicht toegangen pas nadat zeker is dat het nest inactief en leeg is.
Moet een wespennest altijd worden bestreden?
Nee. Op een rustige plek kan afzetten en wachten de beste oplossing zijn. Ingrijpen is vooral logisch wanneer mensen of dieren de vliegroute niet kunnen vermijden, wespen in huis komen of er een bijzonder medisch of praktisch risico bestaat.
- Bepaal of het om losse wespen of een vaste vliegroute naar een nest gaat.
- Sluit eten, drinken, afval en gevallen fruit af.
- Houd afstand van een nest en blokkeer de ingang niet.
- Laat risicovolle of moeilijk bereikbare nesten deskundig beoordelen.
- Ken de alarmsignalen na een steek en bel bij een ernstige reactie direct hulp.
Heb je vooral kleine vliegjes bij fruit en afval, dan gaat het waarschijnlijk om een ander probleem. Gebruik dan de aparte aanpak voor fruitvliegjes bestrijden in plaats van wespenmiddelen.
Hallo, mijn naam is Suzan en ik ben woonachtig in Apeldoorn. Ik heb thuis ook wel eens last gehad van wespen in het verleden en heb toen ook gebruik gemaakt van bovenstaande tips om de wespen te verjagen. Echter was het probleem afgelopen zomer zo erg dat ik het niet meer met wat kleine trucjes op kon lossen, ik had namelijk een wespennest! Nadat ik dit ontdekte ben ik meteen overgegaan tot actie en heb ik een professionele bestrijder ingeschakeld. Deze professional was dezelfde dag nog ter plaatse en heeft het probleem meteen verholpen!
Bij mijn tuin heb ik een gereedschapshuisje. Met een kleine puntdak en hout dus onweerstaanbaar voor koninginnen.
Ik heb twee nesten ontdekt en weggehaald. Daarna een wesp doodgeslagen met een stok. Ze waren nog pril ten grootte van een limoen. Een paar dagen erna weer een nest op dezelfde plek.
Nu dit gelezen en mijn hokje besprenkeld met schoonmaak azijn (de vluchtroute) en de rest van het hok. Ze kwam nog 3x terug om te inspecteren maar blijft nu weg.
Bedankt voor deze tips. Fijn om te lezen dat er ook andere manieren zijn dan verdelgen. Het zou mooi zijn als meer mensen kiezen voor een naruurvriendelijke aanpak. En meer acceptatie van ‘ongedierte’.
ik vermoed dat er in mijn leilindebomen vlak bij schutting wespennest zit. De wespen zitten nu vooral in de hibiscusstruik die eronder staat. Hoe kom ik er achter of het nest in de boom zit en hoe kan het bestreden worden?
Wespennesten die op een lastige plek zitten hoeven in de meeste gevallen niet verdelgd te worden. Indien het nest bereikbaar is, kan het ook gewoon verplaatst worden naar een veilige plek. Neem bij moeilijke wespenproblemen in de tuin contact op met de Wespenstichting ipv met een verdelger die vaak op illegale wijze gif inzet met alle nadelige gevolgen voor het leven in je tuin van dien.