Wauw, wat leuk dat jij de vogels in jouw tuin wilt helpen door een zelfgemaakt nestkastje van hout op te hangen. Je zorgt op deze manier voor een veilige plek waar de vogels in jouw tuin kunnen slapen, een nestje kunnen bouwen om te broeden en om vervolgens hun jongen op te kunnen voeden. Als de jonge vogels na verloop van tijd groot genoeg zijn en samen met hun ouders uitvliegen, blijft het nestkastje dat je met zoveel liefde hebt opgehangen echter uitgeleefd achter. De vraag is nu: moet je het nestje onaangeroerd laten hangen voor het volgende jaar en het nieuwe vogelpaartje, moet je het weggooien en eventueel vervangen door een nieuwe óf moet je het nestkastje leeghalen en schoonmaken?
In dit artikel gaan we het je allemaal vertellen.

Onaangeroerd laten hangen, weggooien of het nestkastje leeghalen en schoonmaken: het wat, waarom en wanneer

Vogel in nestkastje
Als je er logisch over nadenkt, is het maken van een keuze tussen de drie bovengenoemde opties eigenlijk niet moeilijk. Zeker niet als je het nestkastje dat je hebt opgehangen beschouwt als een hotelkamer speciaal voor vogels. Denk er maar eens over na:
Als jij een hotelkamer betreedt, wil je dat deze schoon is, toch?
Je gaat ervan uit dat de vieze lakens van de vorige gasten zijn vervangen, dat het sanitair en de vloer zijn schoongemaakt en dat eventueel achtergebleven spullen uit de kamer zijn verwijderd. Is dit niet het geval, dan ga je op zoek naar een andere hotelkamer of in het slechtste geval naar een ander hotel.
Voor vogels geldt precies hetzelfde. Ook zij zullen hun intrek niet nemen in een smerig nestkastje. Komen ze bij jou toch een smerig nestkastje tegen, dan zullen ze verder zoeken totdat ze een schoon nestkastje vinden. Het nestkastje leeghalen en schoonmaken is dus de enige optie die ervoor zorgt dat de vogels jaar na jaar terugkomen om hun nest te maken, hun eitjes te leggen en hun jongen op te voeden in jouw nestkastje.
Maar hoe gaat het nestkastje leeghalen en schoonmaken nou precies in zijn werk? En wanneer is het tijd om in actie te komen?

Het waarom uitgelegd

We hebben je net al verteld dat vogels niet zullen gaan broeden in een smerig nestkastje. Begrijpelijk ook, want een gebruikt nestkastje kan ontzettend onhygiënisch zijn. Zo kunnen er parasieten en ongedierte in het nestje trekken. Ook kunnen eieren kapot gaan en kan het zijn dat jonge vogels de eerste weken niet overleven en dood in het nestkastje achterblijven.
Door het nestkastje na gebruik van de vogels schoon te maken, maak je het dus eigenlijk klaar voor de nieuwe bewoners.

Het wanneer uitgelegd

Nestkastje in winter
Er zijn verschillende momenten in het jaar waarop het nestkastje leeghalen en schoonmaken het best kan. De mate van werk dat je uit moet voeren verschilt echter aanzienlijk afhankelijk van het moment. Wil je het overigens zo comfortabel mogelijk maken voor de vogels, dan zul je op alle momenten die hieronder worden beschreven op een bepaalde manier aandacht moeten schenken aan het nestkastje dat je hebt opgehangen.
Het eerste moment om iets met het nestkastje te doen, is direct na het uitvliegen van de jonge vogels en hun ouders. Als dit nog relatief vroeg in het jaar is, bestaat de kans dat er in hetzelfde seizoen nogmaals een paar vogels in het nest zullen gaan broeden. Het is voor hen echter niet nodig dat het nestkastje brandschoon is. Het nestje zelf mag je gewoon laten liggen. Wel is het belangrijk dat gebroken eieren en eventuele karkassen van overleden vogels verwijderd worden.
Het tweede moment om het nestkastje leeg te halen en schoon te maken is aan het begin van het najaar. Het broedseizoen is nu voorbij en alle jonge vogels zijn uitgevlogen. Door het nestkastje nu leeg te halen en schoon te maken, geef je vogels de mogelijkheid om eventueel ook in de winter gebruik te maken van het nestkastje. Niet om te broeden, maar wel om te overwinteren of te schuilen voor de kou.
Het laatste moment om het nestkastje te controleren is in het vroege voorjaar. Net voordat het broedseizoen begint dus. Mocht het nestkastje in de winter gebruikt zijn en zijn de gebruikerssporen nog zichtbaar, dan is het noodzakelijk om het nestkastje opnieuw schoon te maken, zodat vogels het nestkastje ook in het voorjaar weer zullen vinden en gebruiken.

Het nestkastje leeghalen en schoonmaken: dit zijn de te volgen stappen

Je weet nu waarom en wanneer het tijd is om het nestkastje leeg te halen en schoon te maken. De vraag die nu nog rest is: hoe gaat het nestkastje leeghalen en schoonmaken precies in zijn werk?
Wij hebben de acht stappen op een rijtje gezet.

Stap 1: Het nestkastje van de muur halen

Nestkastje losmaken
We beginnen natuurlijk simpel. Om het nestkastje makkelijk leeg te halen en schoon te maken, is het zaak om het nestkastje van de muur, schutting of boom te halen. Vaak is dit slechts een kwestie van het nestkastje van het haakje halen. Moet lukken dus!

Stap 2: Ongedierte en parasieten

Als het nestkastje los is, is het tijd om het ongedierte en de parasieten die mogelijk hun intrek hebben genomen in het nestkastje te verwijderen. Dit doe je door een flinke hoeveelheid gloeiend heet water over het nestkastje te gieten, zodat ongedierte en parasieten zullen sterven.

Stap 3: Het nestje verwijderen

Nestkastje leeghalen en schoonmaken
De volgende stap is om het oude nestje daadwerkelijk te verwijderen. Dit doe je door het nestkastje open te maken en het nestje er vervolgens uit te halen. Hier kun je een borstel voor gebruiken, maar je kunt het nestje ook voorzichtig met je hand uit het nestkastje schuiven. Zorg er in dit laatste geval wel voor dat je de parasieten en het ongedierte dat in het nestkastje huist goed hebt verwijderd en trek eventueel handschoenen aan ter bescherming.

Stap 4: Restjes

Je hebt het nestje verwijderd, maar dat wil nog niet zeggen dat je ook al het materiaal dat de vogels gebruikt hebben om het nestje te maken, hebt verwijderd. Losse takjes, stukjes mos, uitgevallen veren en eventuele uitwerpselen moeten ook weggehaald worden.
Het nestkastje moet met andere woorden helemaal leeg zijn, voordat je kunt beginnen met schoonmaken. Je kunt de vuiligheid het best met een harde borstel uit het nestkastje vegen. Let hierbij op dat je niet alleen de oppervlakkige elementen wegveegt, maar probeer ook om zoveel mogelijk aangekoekte restjes te verwijderen. In de volgende stap vertellen we je wat je moet doen met restjes die je niet direct weg kunt borstelen.

Stap 5: Schoonmaken met heet water

Het nestkastje is nu, met uitzondering van enkele aangekoekte stukjes, helemaal leeg, waardoor je kunt beginnen met schoonmaken. Dit doe je wederom met een harde borstel en met een flinke hoeveelheid heet water. Door nu het hele nestkastje goed te schrobben, wordt deze weer als nieuw en zullen ook de laatste restjes loskomen.
Gebruik overigens geen schoonmaakmiddelen of andere chemische producten bij het schoonmaken van het nestkastje. Dit is ten eerste niet gezond voor de vogels die op een later tijdstip in het nestkastje zullen trekken en ten tweede is het ook nergens voor nodig. Heet water en een stevige borstel zijn voldoende.

Stap 6: Drogen

Als je klaar bent met het nestkastje leeghalen en schoonmaken, is het zaak om het nestkastje te laten drogen. Doordat een nestkastje vaak van hout is gemaakt, kan dit enige tijd duren. In dit geval geldt: geduld is een schone zaak.
Eventueel kun je het proces versnellen door het nestkastje op een warme plek te zetten.

Stap 7: Eventuele reparaties

Nestkastje repareren
Nu het nestkastje leeg, schoon en droog is, kun je goed zien hoe het nestkastje er in zijn totaliteit uitziet. Denk hierbij aan de kwaliteit van het hout, de kwaliteit van het dak en aan de kwaliteit van de materialen die gebruikt zijn om het nestkastje in elkaar te zetten.
Blijkt nu dat plankjes eigenlijk aan vervanging toe zijn of dat spijkers door het hout heen komen?
Voer dan reparaties uit om dit te herstellen. Zo kun je rotte planken vervangen en te lange spijkers verruilen voor korte spijkers.
Controleer tot slot ook of het dak nog waterdicht is. Als dit niet het geval is, kun je het dak eenvoudig waterdicht maken met een stuk plastic of rubber.

Stap 8: Het nestkastje terughangen

Klaar. Het nestkastje terughangen is de laatste stap die je nog uit moet voeren. Als je dit hebt gedaan, is het nestkastje immers weer helemaal klaar om nieuwe gasten te verwelkomen.
 
Afhankelijk van wanneer jij het nestkastje schoon hebt gemaakt, kan dit nog enkele maanden duren. Vogels zoeken immers pas weer een nestkastje op als het heel koud is of als het broedseizoen van start gaat. Als ze hun intrek eenmaal hebben genomen en een nestje hebben gemaakt, zullen de vogels voor zolang het duurt genieten van de rust en de bescherming die het nestkastje ze biedt, waarna ze samen met hun kroost de vrijheid van de wijde wereld tegemoet zullen vliegen. Voor jou hét moment om de taak van het nestkastje leeghalen en schoonmaken opnieuw op het programma te zetten.
Wat zijn jouw ervaringen met een nestkastje leeghalen en schoonmaken?
Doe je het ieder jaar en komen de vogels daardoor steeds weer bij jou terug?
Laat het ons weten door een reactie te plaatsen onder dit bericht.